Data publikacji:
Czas czytania:
Autor:
Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych i najgroźniejszych chorób cywilizacyjnych. Przez wiele lat może nie dawać wyraźnych objawów, a mimo to stopniowo uszkadzać serce, nerki, mózg i naczynia krwionośne. Czym jest nadciśnienie tętnicze?
Nadciśnienie tętnicze to stan, w którym wartości ciśnienia krwi utrzymują się powyżej normy. Dochodzi do niego, gdy siła, z jaką krew napiera na ściany naczyń krwionośnych, jest zbyt wysoka. Z czasem może to prowadzić do uszkodzenia naczyń, serca, mózgu i nerek. W większości przypadków nadciśnienie rozwija się stopniowo i nie daje wyraźnych objawów. Dlatego nazywane jest często cichym zabójcą.
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wartości ciśnienia tętniczego dzielą się na kilka kategorii:
Warto pamiętać, że rozpoznanie nadciśnienia nie opiera się na jednym pomiarze. Diagnoza wymaga regularnych pomiarów ciśnienia (w gabinecie lub w domu) oraz oceny innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.
Nadciśnienie tętnicze może mieć wiele przyczyn – zarówno związanych ze stylem życia, jak i uwarunkowaniami genetycznymi czy innymi chorobami. W większości przypadków (ok. 90–95%) mamy do czynienia z tzw. nadciśnieniem pierwotnym, które rozwija się stopniowo i nie ma jednej, konkretnej przyczyny. Pozostałe przypadki to nadciśnienie wtórne, będące objawem innej choroby.
Co powoduje nadciśnienie? Najczęstsze powody nadciśnienia to:
Często kilka z tych czynników działa jednocześnie, co stopniowo prowadzi do trwałego podwyższenia ciśnienia krwi. Dlatego tak ważne jest, by rozpoznać przyczynę i jak najszybciej wprowadzić zmiany – zarówno w stylu życia, jak i leczeniu.
Nadciśnienie tętnicze przez długi czas może przebiegać bezobjawowo. Wiele osób dowiaduje się o problemie dopiero przy okazji rutynowego pomiaru lub po wystąpieniu powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Mimo braku wyraźnych symptomów, u części pacjentów mogą pojawić się niepokojące oznaki nadciśnienia, które warto skojarzyć z możliwymi problemami z ciśnieniem.
Warto pamiętać, że objawy nie są specyficzne i mogą występować przy innych problemach zdrowotnych. Dlatego jedynym wiarygodnym sposobem oceny ciśnienia jest regularny pomiar – w domu lub w gabinecie lekarskim.
Wczesna diagnoza pozwala uniknąć groźnych powikłań, dlatego warto wiedzieć, jakie badania przy nadciśnieniu są wykonywane i do jakiego specjalisty się zgłosić.
Pierwszym krokiem powinna być wizyta u lekarza rodzinnego lub internisty, który oceni wyniki pomiarów i zleci podstawowe badania. W razie potrzeby skieruje pacjenta do kardiologa, specjalisty chorób układu krążenia.
W przypadku podejrzenia nadciśnienia tętniczego specjalista zaleca wykonanie następujących badań:
U części pacjentów konieczne może być także poszerzenie diagnostyki, zwłaszcza gdy nadciśnienie rozwija się wcześnie, np. przed 40. rokiem życia, ma ciężki przebieg lub nie odpowiada na leczenie.
Leczenie nadciśnienia tętniczego opiera się na 2 filarach: zmianie stylu życia i terapii farmakologicznej. W zależności od wartości ciśnienia oraz obecności innych chorób lekarz indywidualnie dobiera sposób leczenia. Jeśli zastanawiasz się, co robić, jak się ma wysokie ciśnienie, odpowiedź brzmi: nie czekać. Im szybciej podejmie się działania, tym większa szansa na uniknięcie powikłań.
Zmiana codziennych nawyków to podstawa terapii, zwłaszcza we wczesnym stadium choroby. Najważniejsze to:
Gdy zmiana stylu życia nie wystarcza lub gdy wartości ciśnienia są wyraźnie podwyższone, lekarz wdraża leczenie lekami, np.:
Jak leczyć nadciśnienie tętnicze i czy z nadciśnienia można się wyleczyć? Pytania te zadaje sobie wielu pacjentów. W większości przypadków nadciśnienie to choroba przewlekła, którą trzeba kontrolować przez całe życie. Nie oznacza to jednak braku poprawy. Przy odpowiednim leczeniu ciśnienie może być stabilne, a ryzyko powikłań znacznie niższe.
U części pacjentów nadciśnienie tętnicze pozostaje trudne do opanowania mimo stosowania standardowego leczenia i zmian stylu życia. W takich sytuacjach badania kliniczne mogą stanowić dodatkową możliwość terapeutyczną. Uczestnictwo w badaniach pozwala na ocenę nowych leków lub schematów leczenia, które są dokładnie monitorowane pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa. Takie rozwiązanie rozważa się głównie u osób z nadciśnieniem opornym lub z chorobami współistniejącymi, zawsze po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Profilaktyka nadciśnienia tętniczego opiera się głównie na zdrowym stylu życia, który pomaga utrzymać prawidłowe wartości ciśnienia krwi i zmniejsza ryzyko rozwoju choroby w przyszłości. Działania profilaktyczne są szczególnie ważne u osób z obciążeniem genetycznym, nadwagą, siedzącym trybem życia lub innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.
Najważniejsze to:
Nieleczone nadciśnienie tętnicze stopniowo uszkadza naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne, nawet jeśli początkowo nie daje objawów. Prowadzi m.in. do:
Leczenie wysokiego ciśnienia krwi wymaga połączenia zdrowego stylu życia i – w razie potrzeby – farmakoterapii. Najważniejsze jest ograniczenie soli, aktywność fizyczna, unikanie stresu, rzucenie palenia i regularne pomiary ciśnienia. W niektórych przypadkach konieczne jest stosowanie leków. Im wcześniej rozpoczniesz leczenie, tym większa szansa na uniknięcie groźnych powikłań.
Źródła:
Udostępnij artykuł:
