Zdarzenia kardiowaskularne (sercowo-naczyniowe) a otyłość – wpływ za dużej masy ciała na problemy kardiologiczne

Data publikacji:

Czas czytania:

Autor:

Nadmierna masa ciała nie tylko obciąża organizm mechanicznie, ale prowadzi też do poważnych zaburzeń metabolicznych, które zwiększają ryzyko zawałów, udarów i nadciśnienia. Jak otyłość wpływa na układ sercowo-naczyniowy?

Otyłość a choroby serca – jaki jest wpływ otyłości na układ sercowo-naczyniowy?

Otyłość znacząco obciąża układ sercowo-naczyniowy, zwiększając ryzyko wystąpienia wielu poważnych schorzeń. 

  • Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej – zwłaszcza brzusznej – prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, zaburzeń gospodarki lipidowej oraz insulinooporności. 
  • Wszystkie te czynniki sprzyjają rozwojowi miażdżycy, nadciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca.
  • U osób z otyłością częściej dochodzi do przerostu lewej komory serca i pogorszenia jego wydolności. 
  • Wzrasta też ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, niewydolności serca, a nawet nagłej śmierci sercowej
  • Otyłość jest też silnie powiązana z cukrzycą typu 2, która jeszcze bardziej zwiększa ryzyko kardiologiczne.

Wpływ otyłości na problemy kardiologiczne jest wielowymiarowy i nie ogranicza się jedynie do mechanicznego obciążenia serca. To złożony proces, który wymaga szybkiego rozpoznania i leczenia, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w układzie sercowo-naczyniowym.

Jakie zdarzenia kardiowaskularne grożą osobom z otyłością?

Osoby otyłe są narażone na poważne zdarzenia kardiowaskularne, które mogą prowadzić do trwałego inwalidztwa lub nawet śmierci. Nadmiar tkanki tłuszczowej wpływa negatywnie na układ krążenia, sprzyjając zaburzeniom metabolicznym, przewlekłemu stanowi zapalnemu i przyspieszonemu rozwojowi miażdżycy.

Do najczęstszych zdarzeń kardiowaskularnych, z którymi wiąże się otyłość, należą:

  • zawał mięśnia sercowego (atak serca) – ryzyko jest szczególnie wysokie przy otyłości brzusznej i współistniejącej cukrzycy;
  • udar mózgu – zarówno niedokrwienny, jak i krwotoczny, częściej występuje u osób z nadmierną masą ciała;
  • niewydolność serca – nadmiar tłuszczu prowadzi do przebudowy mięśnia sercowego i osłabienia jego funkcji;
  • nagła śmierć sercowa – otyłość zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w tym migotania komór;
  • choroba niedokrwienna serca – miażdżyca tętnic wieńcowych rozwija się szybciej u osób z otyłością, zwłaszcza w połączeniu z nadciśnieniem i dyslipidemią;
  • zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna – u osób z otyłością zwiększa się skłonność do tworzenia zakrzepów.

Im dłużej utrzymuje się nadmierna masa ciała, tym większe ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych. Właśnie dlatego otyłość nie powinna być traktowana jedynie jako problem estetyczny – to poważny czynnik ryzyka, który wymaga leczenia.

Zdarzenia kardiowaskularne a otyłość – do jakiego lekarza się udać?

Jeśli zmagasz się z nadwagą lub otyłością i obserwujesz objawy, które mogą świadczyć o problemach z sercem (duszność, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, nadciśnienie czy szybkie męczenie się), jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem. Na początek może być to lekarz rodzinny, który oceni ogólny stan zdrowia i skieruje do odpowiednich specjalistów.

W przypadku podejrzenia problemów sercowo-naczyniowych wsparciem będzie:

  • kardiolog – zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem chorób serca oraz naczyń krwionośnych;
  • diabetolog – jeśli występują zaburzenia metaboliczne, insulinooporność lub cukrzyca typu 2;
  • endokrynolog – w przypadku podejrzenia zaburzeń hormonalnych (np. niedoczynności tarczycy), które mogą wpływać na masę ciała;
  • dietetyk kliniczny – pomoże w zaplanowaniu bezpiecznej i skutecznej redukcji masy ciała;
  • psycholog lub psychiatra – jeśli otyłość ma związek z zaburzeniami odżywiania lub stanem psychicznym.

Jak leczyć otyłość?

Leczenie otyłości wymaga kompleksowego podejścia – szczególnie u osób z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Wpływ otyłości na problemy kardiologiczne jest udowodniony naukowo, dlatego im szybciej wdrożymy terapię, tym większa szansa na zmniejszenie ryzyka zawału, udaru czy niewydolności serca.

Zmiana stylu życia

Podstawą leczenia otyłości jest modyfikacja diety i zwiększenie aktywności fizycznej. Konieczne jest indywidualne dopasowanie planu żywieniowego i wprowadzenie ruchu, np. spacerów, pływania, jazdy na rowerze. Dobrze, jeśli proces ten odbywa się pod opieką dietetyka i lekarza.

Wsparcie psychologiczne

Otyłość często wiąże się z emocjami, stresem lub zaburzeniami odżywiania. Psychoterapia, coaching zdrowotny lub grupy wsparcia pomagają w zmianie nawyków i utrzymaniu motywacji. W wielu przypadkach leczenie psychologiczne jest równie ważne, jak dieta.

Leczenie farmakologiczne

Gdy zmiana stylu życia nie przynosi efektów, lekarz może zaproponować leki wspomagające redukcję masy ciała, np. zmniejszające apetyt, regulujące metabolizm lub wchłanianie tłuszczów. Farmakoterapia wymaga regularnej kontroli i nie jest rozwiązaniem samodzielnym.

Leczenie chirurgiczne (bariatria)

U pacjentów z otyłością olbrzymią (BMI ≥ 40 lub ≥ 35 z chorobami współistniejącymi) rozważa się operacyjne leczenie otyłości. Zabiegi, takie jak rękawowa resekcja żołądka czy ominięcie żołądkowo-jelitowe, mogą przynieść znaczną i trwałą utratę masy ciała oraz zmniejszyć ryzyko powikłań kardiologicznych.

Badania kliniczne – otyłość u pacjentów obciążonych kardiologicznie

Standardowe leczenie otyłości nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty, zwłaszcza u osób z poważnymi chorobami serca. Dlatego coraz większą rolę odgrywają badania kliniczne, które umożliwiają dostęp do nowoczesnych terapii testowanych pod ścisłym nadzorem specjalistów.

W Polsce również prowadzone są badania nad leczeniem otyłości u pacjentów obciążonych kardiologicznie. Uczestnicy mają szansę skorzystać z innowacyjnych leków i metod wspomagających redukcję masy ciała oraz poprawę parametrów sercowo-naczyniowych – bezpłatnie i pod opieką zespołu medycznego.

Wpływ otyłości na zdarzenia sercowo-naczyniowe – FAQ

Poniżej odpowiadamy na najczęstsze pytania dotyczące relacji między otyłością a zdarzeniami kardiowaskularnymi.

Czy otyłość może być jedyną przyczyną zawału serca?

Tak, otyłość może być samodzielnym czynnikiem ryzyka zawału, szczególnie jeśli towarzyszy jej otyłość brzuszna. Nadmiar tłuszczu prowadzi do stanu zapalnego i zaburzeń metabolicznych, które sprzyjają miażdżycy i zwężeniu naczyń wieńcowych.

Czy szybka utrata wagi jest dobra dla serca?

Nie zawsze. Nagła utrata wagi może obciążyć serce i prowadzić do zaburzeń elektrolitowych. Bezpieczne tempo odchudzania to ok. 0,5-1 kg tygodniowo – najlepiej pod kontrolą lekarza lub dietetyka.

Czy osoby otyłe mogą mieć „zdrowe serce”?

Niekiedy zdarza się tzw. fenotyp metabolitycznie zdrowej otyłości, ale jest to stan przejściowy. Z czasem u większości takich pacjentów rozwijają się problemy metaboliczne. Potwierdza to fakt, że otyłość zawsze wiąże się z długoterminowym ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Zdarzenia kardiowaskularne a otyłość – podsumowanie

Otyłość to poważne zagrożenie dla serca i naczyń krwionośnych. Znacząco zwiększa ryzyko zawału, udaru, niewydolności serca i innych zdarzeń kardiologicznych. Najważniejsze jest wczesne rozpoznanie zagrożenia, konsultacja z lekarzem i wdrożenie odpowiedniego leczenia – także z wykorzystaniem nowych terapii dostępnych w badaniach klinicznych.

Źródła

  1. Powell-Wiley T.M., Poirier P., Burke L.E., Després J.-P., Gordon-Larsen P., Lavie C.J., Lear S.A., Ndumele C.E., Neeland I.J., Sanders P., St-Onge M.-P., Obesity and Cardiovascular Disease, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8493650/ [dostęp 03.12.2025]
  2. Grossman E., Obesity and Cardiovascular Disease: Mechanistic Insights and Nutritional Management Strategies, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12300290/ [dostęp 03.12.2025]
  3. Xue R., Li Q., Geng Y., Wang H., Wang F., Zhang S., Abdominal obesity and risk of CVD: a dose-response meta-analysis of thirty-one prospective studies, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33431092/ [dostęp 03.12.2025]
  4. Dwivedi A.K., Dubey P., Cistola D.P., Reddy S.Y., Association Between Obesity and Cardiovascular Outcomes: Updated Evidence from Meta-analysis Studies,https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32166448/ [dostęp 03.12.2025]